Refraktometry cyfrowe

Refraktometry — stężenie odczytane ze załamania światła

Refraktometr wykorzystuje prostą zależność: im więcej substancji rozpuszczonej, tym mocniej roztwór załamuje światło. Kropla próbki na pryzmacie wystarczy, żeby w kilka sekund uzyskać wynik — dlatego przyrząd trafia zarówno do winnicy i cukrowni, jak i do warsztatu samochodowego.

Skale i zastosowania

• Brix — zawartość cukru w owocach, sokach, napojach i moszczu.
• Skale winiarskie — dojrzałość moszczu i przewidywana zawartość alkoholu.
• Zasolenie — kontrola solanek i produktów spożywczych.
• Płyny eksploatacyjne — stężenie glikolu i temperatura krzepnięcia w układach chłodzenia.
• Ciecze obróbkowe — stężenie emulsji chłodząco-smarującej w obróbce skrawaniem.

Praktyka pomiaru

• Kompensacja temperatury — bez niej ta sama próbka da inny wynik rano i po południu; w wersjach cyfrowych działa automatycznie.
• Zerowanie wodą destylowaną — wykonywane na początku serii i po zmianie rodzaju próbki.
• Reprezentatywna próbka — sok z jednego owocu nie opisuje całej partii; miesza się kilka.
• Czyszczenie pryzmatu — resztki cukru zasychają i systematycznie zawyżają kolejne odczyty.
• Brak pęcherzy — kropla musi pokryć całą powierzchnię pomiarową równomiernie.

Cyfrowy czy optyczny

Refraktometr optyczny jest tańszy i nie wymaga zasilania, ale odczyt zależy od wzroku i oświetlenia, a przy mętnych próbkach granica cienia bywa nieostra. Wersja cyfrowa daje jednoznaczną liczbę, kompensuje temperaturę i zapisuje wyniki — przy kilkudziesięciu pomiarach dziennie różnica w powtarzalności jest wyraźna.