Refraktometr PCE-018, 0 ... 18 % Brix, soki i wina

Sok owocowy i młode wino rzadko przekraczają kilkanaście procent ekstraktu, dlatego skala PCE-018 zatrzymuje się na 18 % Brix — dokładnie tam, gdzie kończy się codzienna praca. Podziałka jest przez to rozłożona szerzej niż w przyrządach uniwersalnych, a przy dokładności ±0,1 % można rozróżnić partie soku różniące się dziesiątymi częściami procenta. Zerowanie ustawia się śrubą regulacyjną na wodzie, więc przed sezonem przyrząd łatwo doprowadzić do porządku bez serwisu. Osłona pryzmatu dociska kroplę równą warstwą i chroni szkło przed zarysowaniem, a automatyczna kompensacja temperatury zdejmuje z obsługi poprawki przy przechodzeniu z chłodnej piwnicy do nagrzanej tłoczni.

Metalowy korpus mierzy 172 mm długości przy średnicy 20 mm i waży 260 g. Odczyt w skali Brixa mówi, ile substancji rozpuszczonych niesie sok — przede wszystkim cukrów. Przy przyjęciu owoców daje to natychmiastowe kryterium: partia poniżej progu przyjętego w zakładzie idzie do innego wyrobu albo do kupażu. Przy moszczu ten sam odczyt śledzi się w czasie, bo w miarę dojrzewania owoców wskazanie rośnie i widać, kiedy zbiór ma sens. Zero ustawia się śrubą regulacyjną i jest to jedyna regulacja, jaką ten model przewiduje. Na pryzmat trafia kropla wody destylowanej, a granica cienia powinna zatrzymać się na początku podziałki; jeśli stoi wyżej lub niżej, śrubę obraca się do skutku.

Czynność warto powtórzyć przed sezonem, po dłuższym przestoju i zawsze wtedy, gdy przyrząd przeżył upadek. Osłona pryzmatu pełni dwie role: rozprowadza kroplę równą warstwą i odcina światło padające z boku. Domyka się ją dopiero wtedy, gdy próbka leży już na szkle, bo uwięzione pod płytką powietrze rozbija granicę cienia. Po pomiarze soku szkło przemywa się wodą i osusza — zaschnięty cukier podnosi kolejne wskazania. Korpus 172 mm o średnicy 20 mm i masie 260 g pracuje w świetle zastanym, więc w tłoczni wystarczy stanąć przodem do okna.