Refraktometr PCE-010, zakres 0 ... 10 % Brix

Chłodziwa i emulsje robocze rozcieńcza się do kilku procent, więc skala urwana na 10 % Brix daje tu czytelniejszy odczyt niż przyrząd o szerokim zakresie. PCE-010 rozkłada cały przedział 0 ... 10 % Brix na jednej podziałce, z dokładnością ±0,1 %, dzięki czemu widać różnicę między świeżą kąpielą a roztworem zubożonym po kilku zmianach. Skala Brixa opisuje zawartość cukru w roztworze: jednemu stopniowi odpowiada gram sacharozy przypadający na sto gramów cieczy, a przy kąpielach obróbczych ta sama podziałka służy jako miara stężenia dodatków.

Pomiar przebiega zawsze tak samo: kropla cieczy z pipety trafia na pryzmat, przyrząd kieruje się w stronę światła i odczytuje wartość na granicy jasnego oraz ciemnego pola. Automatyczna kompensacja temperatury poprawia wskazanie, gdy próbka jest cieplejsza albo chłodniejsza od otoczenia, więc kontrolę prowadzi się przy maszynie, a nie wyłącznie w zapleczu. Korpus o długości 172 mm i średnicy 20 mm waży 260 g, mieści się w kieszeni fartucha razem z pipetą i nie potrzebuje zasilania. Refraktometr optyczny nie ma baterii ani elektroniki, więc jego kondycja sprowadza się do czystości szkła i położenia zera.

Kontrolę robi się kroplą wody destylowanej: granica cienia powinna stanąć dokładnie na początku skali. Jeżeli ucieka, sposób korekty opisuje instrukcja obsługi z zestawu — a do czasu jej wykonania odchyłkę warto zapisać i traktować jak stałą poprawkę, żeby nie unieważniać całej serii odczytów. Wskazanie w procentach Brixa nie jest tożsame z udziałem koncentratu w kąpieli. Wytwórcy emulsji podają współczynnik refrakcji, przez który mnoży się odczyt, aby otrzymać rzeczywiste stężenie; bez tej wartości z karty produktu porównuje się wyłącznie kolejne pomiary tej samej kąpieli między sobą.

W praktyce to i tak wystarcza, by wychwycić moment, w którym roztwór trzeba uzupełnić albo wymienić na świeży. Emulsja zostawia na pryzmacie tłusty film, którego nie zdejmuje przetarcie na sucho. Po serii pomiarów szkło przemywa się letnią wodą i osusza materiałem bez włókien; powierzchnia zamglona lub porysowana rozmywa granicę cienia, a takiego stanu nie da się już cofnąć. Sam korpus o średnicy 20 mm łatwo się toczy po blacie, więc między kontrolami bezpieczniej trzymać go w szufladzie albo w dokupionym futerale.