Wiskozymetry

Wiskozymetry — lepkość jako parametr odbioru partii

Lepkość rozstrzyga o tym, jak materiał zachowa się w procesie: czy farba rozleje się równomiernie, czy klej zdąży związać, czy sos utrzyma konsystencję po schłodzeniu. Ponieważ jest silnie zależna od temperatury i od warunków ścinania, sam wynik bez opisu warunków pomiaru nie ma wartości.

Metody pomiaru

• Wiskozymetry rotacyjne — mierzą opór obracającego się wrzeciona; dają wynik w jednostkach lepkości i pozwalają badać materiały o różnym charakterze płynięcia.
• Kubki wypływowe — czas wypływu przez kalibrowaną dyszę; prosta metoda warsztatowa, powszechna w lakiernictwie.
• Pomiar w linii — kontrola ciągła w instalacji, gdy lepkość steruje procesem technologicznym.

Warunki poprawnego pomiaru

• Temperatura próbki — kilka stopni różnicy potrafi zmienić wynik o kilkadziesiąt procent; próbkę termostatuje się przed badaniem.
• Dobór wrzeciona i obrotów — wskazanie powinno mieścić się w zalecanym zakresie skali; poza nim rośnie niepewność.
• Czas ustabilizowania — materiały tiksotropowe zmieniają lepkość podczas mieszania, więc odczyt wykonuje się po ustalonym czasie.
• Brak pęcherzy — powietrze wprowadzone przy nalewaniu zaniża opór wrzeciona.
• Czyste wrzeciono — resztki poprzedniej próbki zmieniają geometrię układu pomiarowego.

Dokumentowanie wyniku

Wynik zapisuje się razem z metodą, temperaturą, obrotami i użytym wrzecionem albo typem kubka. Bez tych informacji porównanie z deklaracją dostawcy jest bezprzedmiotowe — ten sam materiał zbadany inną metodą albo w innej temperaturze da inną liczbę, mimo że jego właściwości się nie zmieniły.