Kubek Forda PCE-125/3, zakres 49 ... 220 mm²/s

Wersja /3 różni się od pozostałych kubków Forda średnicą otworu: 3,4 mm przesuwa okno pomiarowe na 49 ... 220 mm²/s. Mierzoną wielkością jest czas wypływu, który powinien zmieścić się w przedziale 25 ... 105 sek — dopiero wtedy przeliczenie na lepkość umowną ma sens. Wnętrze naczynia ma wysokość 43 ±0,1 mm i średnicę 50 mm, a zewnętrzna średnica dyszy wynosi 5,5 ±0,5 mm; te tolerancje wynikają z norm ASTM D1200, D333 i D365. Aluminium jest anodowane i satynowane, dysza wykonana ze stali nierdzewnej, więc powierzchnia nie zmienia zwilżalności po kolejnych myciach rozpuszczalnikiem.

Kanał przelewowy zbiera nadmiar próbki, a szklana płytka pozwala zamknąć lustro cieczy przed startem stopera. Masa około 320 g i wysokość 76 mm robią z niego przyrząd podręczny; statyw jest dostępny osobno. Zapisane w normie tolerancje nie są ozdobą karty katalogowej. Wysokość wnętrza ustala objętość próbki, średnica zewnętrzna dyszy wpływa na to, jak struga odrywa się od krawędzi, a sam czas wypływu podawany jest z tolerancją ±0,2 sek. Dopiero razem sprawiają, że wynik z tego naczynia da się zestawić z wynikiem z innego egzemplarza, także w laboratorium dostawcy.

Dlatego przy sporze o jakość dostawy pewniejsze jest porównywanie samych czasów niż przeliczonych lepkości — przeliczenie dokłada założenia, których obie strony nie muszą przyjmować tak samo. Okno 49 ... 220 mm²/s obejmuje wyroby, które po rozcieńczeniu jeszcze wyraźnie ciągną się na płytce, ale daleko im do konsystencji pasty. Gdy seria kontrolna regularnie kończy się blisko dolnej granicy czasu, warto sprawdzić naczynie o węższym otworze, a przy wynikach ocierających się o granicę górną — szersze.

Praca idzie sprawniej, gdy kubek stoi pionowo i nie trzeba go trzymać, dlatego producent przewidział statyw jako wyposażenie dodatkowe. W dostawie znajdują się natomiast płytka szklana, certyfikat kalibracji fabrycznej oraz instrukcja obsługi opisująca przeliczanie czasu na lepkość. Satynowe wykończenie anodowanej powierzchni ma tu praktyczny sens: resztki poprzedniej próbki widać na niej wyraźniej niż na powierzchni polerowanej, więc łatwiej ocenić, czy naczynie jest naprawdę czyste.