Wiskozymetr PCE-128/4, kubek wypływowy ISO

Otwór Ø 4 mm to najczęściej wybierany rozmiar w kontroli powłok wodorozcieńczalnych: kubek ISO PCE-128/4 obejmuje 34 … 135 mm²/s. Producent ustawił okno czasowe na 30 … 100 sek, więc odczyt ze stopera od razu mówi, czy próbka mieści się w zakresie tej dyszy. Cztery normy — ISO 2431, DIN 53224, EN 535 i ASTM D5125 — opisują tę samą geometrię naczynia, dlatego wynik jest porównywalny z laboratorium dostawcy. Kubek z anodyzowanego aluminium waży 310 g, ma 50 mm średnicy wewnętrznej, 85 mm zewnętrznej i 85 mm wysokości. Dysza ze stali nierdzewnej nie koroduje po myciu rozpuszczalnikiem, a rowek przelewowy powtarza objętość próbki przy każdym napełnieniu.

Certyfikat fabryczny w dostawie potwierdza wymiar otworu, płytka szklana służy do zgarnięcia nadmiaru cieczy. Zgodność z kilkoma normami naraz jest w kontroli lepkości sytuacją rzadką i warto ją wykorzystać. Uzgodnienie z dostawcą jednego naczynia sprowadza spór o partię do porównania dwóch liczb, zamiast do dyskusji o metodzie badania — obie strony mierzą wtedy tę samą wielkość, w ten sam sposób i z tą samą tolerancją. Wyroby wodorozcieńczalne mają jednak własną specyfikę. Odparowują z krawędzi naczynia wolniej niż wyroby rozpuszczalnikowe, więc krótka zwłoka między zgarnięciem nadmiaru a startem odliczania jest mniej dotkliwa.

Za to mycie po badaniu musi być staranniejsze: woda odchodzi sama, a film spoiwa i wypełniaczy zostaje na ściance i twardnieje. W praktyce opłaca się ustalić stały porządek czynności — napełnienie, zgarnięcie nadmiaru, start, obserwacja strugi, zapis czasu wraz z temperaturą, mycie. Ostatni krok wykonuje się przed odejściem od stanowiska, a nie po zakończeniu całej serii, bo zaschnięta powłoka w kanale przesuwa wszystkie kolejne odczyty w tę samą stronę. Dostawa obejmuje kubek, płytkę szklaną oraz certyfikat fabryczny z wymiarem otworu. Pozostałe wyposażenie — stoper, termometr, naczynie odbiorcze i statyw — kompletuje się osobno, ale nie wymaga niczego nietypowego: całe stanowisko kontroli lepkości mieści się na zwykłym blacie laboratoryjnym.