Kubek wypływowy ISO PCE-128/3, dysza 3,0 mm

Rzadkie ciecze wymagają wąskiego otworu — 3,0 mm w kubku PCE-128/3 daje zakres 7 ... 42 cSt, czyli obszar rozcieńczalników, impregnatów i farb natryskowych. Wypływ trwa wtedy 25 ... 150 sek i właśnie ten czas jest wielkością mierzoną; lepkość kinematyczną odczytuje się z tabeli przypisanej do naczynia. Kubek wykonano z anodowanego aluminium, dyszę ze stali nierdzewnej, a powierzchnie wypolerowano, bo przy tak małym przekroju każda nierówność zmienia strugę. Rynna przelewowa pozwala napełnić naczynie z nadmiarem i zgarnąć go płytką szklaną.

Masa około 310 g, średnica wewnętrzna 50 mm, zewnętrzna 85 mm oraz wysokość 85 mm odpowiadają wymaganiom norm ISO 2431, DIN 53224, EN 535 i ASTM D5125. W dostawie jest certyfikat kalibracji fabrycznej i instrukcja obsługi, a statyw można dokupić osobno. Przy tym przekroju liczy się nie tylko czystość, ale i gładkość powierzchni. Wypolerowane wnętrze oraz precyzyjnie obrobiony kanał sprawiają, że struga odrywa się w powtarzalny sposób; każdy osad albo mikronierówność stanowią tu większy ułamek przekroju niż w naczyniu o szerokim otworze, więc i wpływ na wynik mają większy.

Dlatego kubek myje się natychmiast po odczycie i nigdy nie przetyka twardym drutem — usunięty materiał zmienia objętość i wyprowadza naczynie poza wymagania normy. Rzadka ciecz stawia też inne wymagania przy napełnianiu. Rozcieńczalnik albo impregnat zaczyna spływać, zanim operator zdąży zgarnąć nadmiar, więc rynna przelewowa i płytka szklana nie są tu wygodą, lecz warunkiem powtarzalności: to one ustalają objętość próbki oraz moment startu odliczania.

Certyfikat kalibracji fabrycznej ma przy wąskim otworze większe znaczenie niż przy szerokim, bo odchyłka wykonania odnosi się do mniejszego wymiaru. Dokument mówi, do jakiej rzeczywistej geometrii odnosi się zmierzony czas, i to on pozwala zestawić wynik z odczytem z innego egzemplarza. Jeżeli badany wyrób regularnie opuszcza naczynie szybciej niż po 25 sek, jest zbyt rzadki nawet dla tej dyszy i pewniejsza będzie inna metoda oznaczania. Gdy natomiast wypływ przekracza 150 sek, w tej samej serii kubków ISO znajdzie się naczynie o szerszym otworze, które skróci badanie bez zmiany zasad pracy.