Badania materiałów i powierzchni

Badania materiałów i powierzchni — kontrola bez niszczenia wyrobu

Zanim wyrób trafi do klienta, zwykle trzeba potwierdzić kilka cech, których nie widać: twardość materiału, grubość naniesionej powłoki, gładkość obrobionej powierzchni, siłę wiązania lakieru z podłożem. Dział zbiera przyrządy do takich badań — w większości nieniszczących, wykonywanych bezpośrednio na gotowym elemencie.

Co da się sprawdzić

• Twardość — odporność materiału na odkształcenie trwałe, mierzona metodami przenośnymi i stacjonarnymi.
• Grubość powłok — lakieru, cynku i innych warstw na podłożu stalowym oraz nieżelaznym.
• Chropowatość — parametry profilu powierzchni po obróbce skrawaniem, szlifowaniu lub piaskowaniu.
• Barwa i połysk — powtarzalność wyglądu powierzchni między partiami.
• Przyczepność powłok — siła oderwania i ocena siatki nacięć.
• Wytrzymałość — badania rozciągania, ściskania i odporności na uderzenie.

Kolejność kontroli w praktyce

• Podłoże przed powłoką — chropowatość i czystość powierzchni decydują o przyczepności; sprawdza się je przed malowaniem, nie po.
• Powłoka po utwardzeniu — grubość mierzy się po pełnym wyschnięciu, inaczej wynik zawyża rozpuszczalnik.
• Badanie niszczące na końcu — próba przyczepności zostawia ślad, więc wykonuje się ją na próbce świadku lub w miejscu uzgodnionym z odbiorcą.

Odniesienie do wzorców

Każda z tych metod opiera się na wzorcach: płytkach o znanej grubości, wzorcach chropowatości, blokach twardości. Sprawdzenie przyrządu na wzorcu przed serią pomiarów wychwytuje rozstrojenie, zanim odrzuci się poprawną partię wyrobu — a przy sporze z odbiorcą jest jedynym argumentem, że pomiar był wiarygodny.