Tachometry

Tachometry — pomiar prędkości obrotowej silników i mechanizmów

Tachometr to przyrząd pomiarowy do wyznaczania prędkości obrotowej wyrażonej w obrotach na minutę (RPM) lub obrotach na sekundę. Pomiar ten jest niezbędny przy diagnostyce silników elektrycznych i spalinowych, ustawianiu prędkości wałów, weryfikacji pracy wentylatorów i pomp oraz przy przeglądach prewencyjnych maszyn. Tachometry dzielą się na bezkontaktowe (optyczne/laserowe) i kontaktowe (stykowe).

Rodzaje tachometrów

• Bezkontaktowe optyczne / laserowe — mierzą RPM przez odbicie wiązki laserowej od odblaskowego znacznika na wale; bezpieczne, szybkie, bez wpływu na mierzony element. Idealne do szybkoobrotowych i trudno dostępnych mechanizmów.
• Kontaktowe (stykowe) — końcówka stykowa dociskana do wału lub nakładka gumowa na wał; bardzo dokładne, niezależne od obecności odblaskowego znacznika. Stosowane tam, gdzie naklejenie znacznika jest niemożliwe.
• Kombinowane — model wyposażony w obie metody pomiaru; największa elastyczność w terenie.

Parametry doboru

• Zakres RPM — silniki wolnoobrotowe (wentylatoryprzemysłowe, kilkadziesiąt–kilkaset RPM) vs. wysokoobrotowe (narzędzia, silniki elektryczne — kilka–kilkadziesiąt tysięcy RPM).
• Metoda pomiaru — bezkontaktowa (laser) do elementów wirujących pod napięciem lub niedostępnych; stykowa tam, gdzie naklejenie znacznika jest niepraktyczne.
• Dokładność i rozdzielczość — sprawdź specyfikację; dla precyzyjnego strojenia prędkości linia technologiczna może wymagać lepszej rozdzielczości niż zwykłe przeglądy.
• Funkcje dodatkowe — peak hold (przechwytywanie wartości maksymalnej), pomiar czasu (czas obrotu, czas cyklu), zapis wyników.

Zastosowania

Tachometry stosuje się w diagnostyce i przeglądach silników elektrycznych i spalinowych, weryfikacji prędkości wentylatorów, pomp i sprężarek, regulacji prędkości obrabiarek i linii produkcyjnych, serwisie klimatyzacji i HVAC (prędkość wentylatorów) oraz motoryzacji i motorsporcie (silniki, napędy).

Porady praktyczne

Przy pomiarze optycznym naklejaj odblaskowy znacznik (taśmę) na możliwie równy odcinek wału. Odległość pomiarowa lasera sprawdź w specyfikacji — zbyt duża lub zbyt mała odległość może dawać błędne wyniki. Dla wałów z wieloma znacznikami ustaw prawidłową liczbę impulsów na obrót (PPR).

Najczęstsze pytania