Refraktometr PCE-DRS 1, zasolenie 0 ... 28 % i ‰

Solankę sprawdza się przy zbiorniku, a nie w laboratorium, dlatego PCE-DRS 1 potrzebuje 4 ... 5 kropli i oddaje wynik po około 1 s — próbki nie trzeba nawet odstawiać do wystygnięcia, bo kompensacja temperatury działa samoczynnie w przedziale 10 ... 40 °C. Zasolenie odczytuje się w procentach 0 ... 28 % z krokiem 0,1 % i dokładnością ±0,2 %, a przy słabych roztworach wygodniejsza bywa skala promilowa 0 ... 280 ‰ z krokiem 1 ‰, bo drobne zmiany widać na niej jako pełne jednostki, a nie jako ułamek procenta. Gęstość właściwa 1,000 ... 1,217 czytana co 0,001 opisuje kąpiel niezależnie od przyjętej skali zasolenia, więc bywa lepszym parametrem do protokołu partii.

Czwartą wielkością jest współczynnik załamania światła 1,3330 ... 1,3900 nD z rozdzielczością 0,0001 nD, przydatny wtedy, gdy receptura opisuje roztwór właśnie w tych jednostkach. Temperaturę próbki przyrząd pokazuje obok wyniku w zakresie 0 ... 40 °C z dokładnością ±0,5 °C, dzięki czemu widać, czy pomiar wykonano w przedziale kompensacji. Studzienka to pierścień ze stali nierdzewnej ze szklanym pryzmatem, a obudowa ABS w klasie IP 65 znosi opłukanie pod bieżącą wodą — po solance to warunek, żeby kolejny odczyt nie był zawyżony resztką poprzedniej próbki. Masa 90 g bez baterii i wyłączanie po 1 minucie przerwy sprawiają, że refraktometr zostaje w kieszeni fartucha przez całą zmianę.

Poza przetwórstwem żywności przyrząd bywa używany przy zimowym utrzymaniu nawierzchni, gdzie od stężenia solanki zależy skuteczność posypywania. To dwa różne światy z tym samym pytaniem: ile soli faktycznie jest w cieczy. Refraktometr odpowiada na nie w kilka sekund, przy zbiorniku albo przy cysternie, bez pobierania większej próbki i bez czekania na wynik z laboratorium. Cztery skale dają swobodę zapisu, ale wybór warto podjąć raz i się go trzymać. Dokumentacja partii prowadzona raz w procentach, raz w promilach, a raz w gęstości właściwej przestaje być porównywalna po kilku miesiącach.

Najprościej ustalić jednostkę zgodną z recepturą albo z wymaganiem odbiorcy, a pozostałe traktować jako podgląd pomocniczy przy pojedynczych pomiarach. Po każdej solance studzienkę spłukuje się wodą i osusza — sól krystalizuje na szkle i przy następnym odczycie podnosi wskazanie. Obudowa ABS w klasie IP 65 dopuszcza mycie pod bieżącą wodą, więc czyszczenie nie wymaga żadnych zabiegów specjalnych. Kalibrację przeprowadza się wodą destylowaną albo dejonizowaną, jednym naciśnięciem przycisku, a obsługę zamknięto w trzech klawiszach, co ogranicza pomyłki do minimum.