Wilgotność i klimat
Temperatura w miejscu pracy — czego wymagają przepisy i jak ją mierzyć oraz dokumentować
Temperatura w miejscu pracy według przepisów: minima 14 °C i 18 °C, brak ogólnego maksimum, próg napojów podczas upału oraz poprawny protokół pomiaru.
W skrócie
- W pomieszczeniu pracy temperatura nie może być niższa niż 14 °C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają; przy pracy biurowej i lekkiej pracy fizycznej minimum wynosi 18 °C.
- Wartości 14 °C i 18 °C są minimami prawnymi, a nie temperaturami optymalnymi ani celem nastawy dla każdego stanowiska.
- Do 10 stycznia 2027 r. nie obowiązuje jedna ogólna maksymalna temperatura dla dorosłych pracowników. Od 11 stycznia 2027 r. zaczynają działać progi 35 °C w pomieszczeniu oraz 32 °C przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni.
- Pomiar wykonuje się w warunkach reprezentatywnych dla stanowiska i czasu pracy, z dala od lokalnego źródła ciepła, chłodu, słońca lub nawiewu, jeśli nie stanowi ono ocenianego narażenia.
- Protokół powinien łączyć wynik z punktem, godziną, rodzajem pracy, stanem instalacji, warunkami zewnętrznymi i użytym przyrządem. Sama fotografia wyświetlacza nie wystarcza do odtworzenia pomiaru.
Jaka jest minimalna temperatura w miejscu pracy według przepisów?
Temperatura w miejscu pracy — przepisy określają dwa minima dla pomieszczeń. Co do zasady nie może być mniej niż 14 °C, chyba że uniemożliwiają to względy technologiczne. W pomieszczeniach z lekką pracą fizyczną oraz w pomieszczeniach biurowych minimum wynosi 18 °C. Rodzaj pracy trzeba więc ustalić przed oceną wyniku.
| Rodzaj pomieszczenia lub pracy | Minimum | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|
| Pomieszczenie pracy — zasada ogólna | 14 °C | Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy względy technologiczne nie pozwalają utrzymać tej wartości |
| Pomieszczenie biurowe | 18 °C | To minimum, nie zalecana temperatura docelowa dla każdego biura |
| Pomieszczenie z lekką pracą fizyczną | 18 °C | Klasyfikację pracy należy uzasadnić rzeczywistymi zadaniami, nie samą nazwą stanowiska |
Przepis wymaga też temperatury odpowiedniej do rodzaju pracy i wysiłku fizycznego. Osiągnięcie dokładnie 14 °C albo 18 °C nie kończy więc automatycznie oceny komfortu i ryzyka. Pracodawca ma zabezpieczać pomieszczenia przed niekontrolowaną emisją ciepła, promieniowaniem, przewodzeniem, konwekcją oraz napływem chłodnego powietrza z zewnątrz.
Minimum prawne nie jest temperaturą optymalną
Jeżeli ten etap jest dla Ciebie punktem wyjścia, zobacz także jaka wilgotność powinna być w mieszkaniu; znajdziesz tam szerszy kontekst potrzebny przed wyborem metody.
Czy przepisy określają maksymalną temperaturę w pracy podczas upału?
Na dzień publikacji artykułu, 13 czerwca 2025 r., nie ma jednej ogólnej maksymalnej temperatury w pracy podczas upału dla wszystkich dorosłych pracowników. Nie oznacza to braku obowiązków. Pracodawca nadal musi organizować bezpieczne i higieniczne warunki, ograniczać nadmierne obciążenie cieplne oraz reagować na rzeczywiste ryzyko.
Często przywoływane 28 °C w pomieszczeniu nie jest maksymalną dopuszczalną temperaturą ani progiem automatycznego przerwania pracy. Jeżeli temperatura przekracza 28 °C z powodu warunków atmosferycznych, pracownikom należy zapewnić nieodpłatnie napoje profilaktyczne. Przy pracy na otwartej przestrzeni odpowiedni próg temperatury otoczenia wynosi powyżej 25 °C.
Ogłoszone przepisy od 11 stycznia 2027 r.
| Warunki | Próg | Skutek |
|---|---|---|
| Praca w pomieszczeniu, wysoka temperatura spowodowana pogodą | Powyżej 28 °C | Obowiązek zapewnienia napojów; nie jest to ogólne maksimum temperatury pracy |
| Praca na otwartej przestrzeni | Temperatura otoczenia powyżej 25 °C | Obowiązek zapewnienia napojów; nie zastępuje oceny narażenia na słońce i wysiłek |
Napoje powinny być dostępne podczas całej zmiany i w ilości zaspokajającej potrzeby. Są jednym z działań, obok zacienienia, wentylacji, ograniczenia promieniowania, przerw i odpowiedniej organizacji zadań. Jeśli warunki stwarzają bezpośrednie zagrożenie, sama obecność wody nie czyni stanowiska bezpiecznym — potrzebna jest bieżąca ocena ryzyka.
Czy sama temperatura powietrza opisuje warunki cieplne stanowiska?
Termometr mierzący powietrze opisuje jeden składnik środowiska cieplnego. Odczucie i obciążenie pracownika zależą również od wilgotności, ruchu powietrza, promieniowania gorących albo zimnych powierzchni, wysiłku, odzieży i czasu ekspozycji. Ten sam odczyt może więc oznaczać inne warunki przy piecu, w przeciągu oraz w spokojnym biurze.
Wilgotność ma znaczenie szczególnie podczas upału, bo wpływa na skuteczność odparowania potu. W zwykłej kontroli biura termohigrometr daje użyteczny kontekst, ale nie zastępuje specjalistycznej oceny mikroklimatu gorącego lub zimnego. Jakość powietrza warto oceniać osobno, na przykład według procedury pomiaru CO₂ w pomieszczeniach; zależność domowych odczytów i poprawne rozmieszczenie przyrządu opisuje też poradnik jaka wilgotność powinna być w mieszkaniu.
Ruch powietrza może chłodzić pracownika mimo wysokiej temperatury, ale silny nawiew na nieruchome stanowisko może powodować miejscowy dyskomfort. Promieniowanie od rozgrzanej maszyny działa nawet wtedy, gdy czujnik powietrza stoi dalej i pokazuje umiarkowaną wartość. Gdy skargi dotyczą konkretnego źródła, punkt pomiarowy trzeba dobrać tak, aby uchwycić rzeczywiste narażenie.
Kiedy prosty termometr nie wystarcza
Jak wykonać pomiar temperatury na stanowisku pracy?
Pomiar temperatury na stanowisku pracy powinien reprezentować miejsce i okres wykonywania obowiązków. Przepisy nie narzucają jednej uniwersalnej wysokości ani liczby punktów dla każdej sytuacji, dlatego plan wynika z geometrii stanowiska, pozycji pracownika, źródeł ciepła i chłodu oraz celu: kontroli minimum, skargi lub oceny warunków cieplnych.
Zdefiniuj cel
Ustal, czy sprawdzasz minimum prawne, warunki podczas upału, różnicę między stanowiskami czy skargę dotyczącą konkretnej pory.
Opisz stanowisko i pracę
Zapisz rzeczywiste zadania, wysiłek, pozycję pracownika, czas przebywania oraz lokalne źródła ciepła, chłodu i ruchu powietrza.
Wybierz reprezentatywne punkty
Umieść czujnik w strefie przebywania pracownika. Dodatkowe punkty wyznacz przy skargach, dużej hali lub widocznych różnicach warunków.
Ogranicz wpływ przypadkowy
Nie ogrzewaj czujnika dłonią ani słońcem i nie ustawiaj go przy nawiewie, oknie lub maszynie, chyba że właśnie to oddziaływanie oceniasz.
Poczekaj na stabilizację
Po przeniesieniu przyrządu odczekaj czas wskazany przez producenta i nie zapisuj wyniku, który nadal szybko się zmienia.
Zmierz w odpowiednim czasie
Wykonaj odczyt podczas normalnej pracy, a przy problemie okresowym powtórz go w porze występowania skargi lub zastosuj rejestrator.
Udokumentuj kontekst
Zapisz wynik wraz z punktem, godziną, pogodą, stanem ogrzewania lub chłodzenia, użytym przyrządem i odstępstwami od planu.
Co zapisać w protokole pomiaru temperatury w pracy?
Protokół powinien pozwolić innej osobie zrozumieć, co dokładnie zmierzono i czy wynik odpowiada normalnej pracy. Sama wartość oraz data nie wystarczają, jeśli nie wiadomo, gdzie stał czujnik, jaka była pora, czy działała klimatyzacja i jakie zadania wykonywał pracownik. Zakres dokumentacji dobiera się do celu oraz ryzyka.
| Pole protokołu | Co wpisać | Dlaczego jest potrzebne |
|---|---|---|
| Identyfikacja | Obiekt, pomieszczenie, stanowisko i punkt | Pozwala odtworzyć miejsce pomiaru |
| Czas | Data, godzina i okres obserwacji | Łączy wynik ze zmianą, pogodą i skargą |
| Rodzaj pracy | Zadania, wysiłek, pozycja i czas ekspozycji | Umożliwia wybór właściwego minimum i ocenę kontekstu |
| Warunki | Temperatura zewnętrzna, słońce, drzwi i okna, stan ogrzewania, wentylacji i chłodzenia | Wyjaśnia czynniki wpływające na odczyt |
| Przyrząd | Producent, model, numer identyfikacyjny i status wzorcowania | Zapewnia identyfikowalność toru pomiarowego |
| Wyniki | Temperatura, ewentualnie wilgotność, powtórzenia i czas stabilizacji | Pokazuje przebieg, nie tylko wybraną liczbę |
| Uwagi | Źródła ciepła lub chłodu, skargi, działania i ograniczenia | Chroni przed interpretacją oderwaną od rzeczywistości |
Do kontroli wewnętrznej przydatny jest prosty arkusz z identyfikatorem punktu. Przy sporze, powtarzającej się skardze lub ocenie ryzyka warto zachować świadectwo wzorcowania przyrządu do pomiaru temperatury i fotografie ustawienia, nie tylko ekranu. Rejestrator powinien mieć zsynchronizowany zegar, opis kanału i zabezpieczony plik źródłowy, aby wykres można było powiązać ze zmianą roboczą.
Jaki przyrząd wybrać do kontroli temperatury w miejscu pracy?
Do bieżącej kontroli biura może wystarczyć termometr powietrza albo termohigrometr o znanej dokładności i odpowiednim czasie reakcji. Sonda na przewodzie pomaga oddzielić czujnik od ciepła dłoni i dosięgnąć punktu. Rejestrator jest właściwy, gdy problem występuje okresowo, na przykład przed rozpoczęciem ogrzewania, po południu lub podczas nocnej zmiany.
Nie wybieraj przyrządu wyłącznie po liczbie miejsc po przecinku. Sprawdź błąd w zakresie pracy, warunki użytkowania, możliwość identyfikacji urządzenia i dostęp do wzorcowania. Do oceny różnic między punktami przydaje się zestaw wielokanałowy, ale sonda powierzchniowa lub promieniowanie podczerwone nie są zamiennikiem temperatury powietrza.
Przenośny termohigrometr do kontroli temperatury i wilgotności powietrza w pomieszczeniach.
Termometr współpracujący z sondami do punktowych pomiarów i dokumentowania wyników.
Nieruchomy wskaźnik do stałej obserwacji warunków w pomieszczeniu pracy.
Jak zinterpretować wynik i zaplanować działanie korygujące?
Najpierw porównaj wynik z minimum właściwym dla rodzaju pracy, a potem oceń, czy punkt i czas były reprezentatywne. Przy przekroczeniu lub skardze potwierdź serię, nie opóźniając działań w sytuacji oczywistego ryzyka. Korekta powinna usuwać przyczynę: niesprawne ogrzewanie, nasłonecznienie, promieniowanie, przeciąg albo złą organizację pracy.
| Wynik lub obserwacja | Weryfikacja | Przykładowe działanie |
|---|---|---|
| Poniżej właściwego minimum | Rodzaj pracy, punkt, stabilizacja i sprawność ogrzewania | Przywrócenie ogrzewania, ograniczenie napływu chłodu, przeniesienie pracy do bezpiecznego miejsca |
| Powyżej 28 °C w pomieszczeniu z powodu pogody | Temperatura w strefie pracy i czas utrzymywania się warunków | Napoje profilaktyczne oraz środki ograniczające obciążenie cieplne |
| Duża różnica między stanowiskami | Nasłonecznienie, nawiew, źródła i przepływ powietrza | Osłony, regulacja instalacji, zmiana ustawienia stanowiska po ocenie ryzyka |
| Umiarkowana temperatura, lecz silne odczucie gorąca | Wilgotność, promieniowanie, wysiłek, odzież i czas ekspozycji | Specjalistyczna ocena mikroklimatu i dopasowanie organizacji pracy |
Po korekcie powtórz pomiar w tych samych punktach i warunkach pracy, a w protokole połącz wynik pierwotny, działanie oraz weryfikację skuteczności. Jeśli problem zależy od pogody lub cyklu produkcji, pojedyncza kontrola może nie wystarczyć. Wtedy lepszy jest zapis ciągły i zestawienie danych z harmonogramem pracy.
Jakie błędy podważają pomiar temperatury w pracy?
Częstym błędem jest próba udowodnienia warunków całego stanowiska pojedynczym zdjęciem termometru bez miejsca i czasu. Wynik podważa też ogrzanie czujnika dłonią, słońcem lub bliskością komputera, brak stabilizacji oraz pomiar poza godziną występowania problemu. Niewłaściwe jest również uznanie progu napojów za maksymalną temperaturę pracy.
- Nie przykładaj czujnika do ciała i nie trzymaj go stale w dłoni podczas stabilizacji.
- Nie mierz na parapecie, przy nawiewie lub bezpośrednio nad grzejnikiem, jeśli oceniasz całe stanowisko.
- Nie narzucaj jednej wysokości każdej pracy; uzasadnij punkt pozycją i strefą przebywania pracownika.
- Nie klasyfikuj pracy jako biurowej lub lekkiej wyłącznie na podstawie nazwy stanowiska.
- Nie zapisuj samej temperatury bez daty, godziny, punktu, warunków i identyfikacji przyrządu.
- Nie traktuj 14 °C lub 18 °C jako zalecanej nastawy ani 28 °C jako ogólnego maksimum.
Pomiar nie zastępuje oceny ryzyka
Aktualna oferta — zweryfikowane przykłady doboru
Stan oferty sprawdzono 22 sierpnia 2026 roku. Poniższe urządzenia i usługi są współczesnymi przykładami doboru do opisanego zadania, a nie dowodem ich dostępności w pierwotnej dacie publikacji poradnika. Przed zamówieniem trzeba potwierdzić zakres, sondę, dokładność, środowisko pracy i wymagane dokumenty dla konkretnego procesu.
- Rejestrator temperatury Lascar EL-USB-1 – 16 382 odczyty przez USB — Lascar Electronics; pozycja zweryfikowana w aktualnym katalogu Thermonext dla zastosowania omówionego w poradniku.
- Miernik WBGT PCE-WBGT 10, zakres 0 ... 50 °C — PCE Instruments; pozycja zweryfikowana w aktualnym katalogu Thermonext dla zastosowania omówionego w poradniku.
Rejestrator temperatury Lascar EL-USB-1 – 16 382 odczyty przez USB (Lascar Electronics) jest bieżącym przykładem. Ostateczny dobór wymaga sprawdzenia parametrów wariantu i warunków pomiaru.
Akredytowane wzorcowanie PCA — do domówienia
Zapis ma wartość dowodową tylko z czujnikiem o potwierdzonej dokładności. Świadectwo wzorcowania dokumentuje błędy wskazań i niepewność pomiaru.
Najczęstsze pytania
Czy 18 °C to minimalna temperatura w każdym miejscu pracy?
Nie. Minimum 18 °C dotyczy pomieszczeń biurowych oraz pomieszczeń z lekką pracą fizyczną. Dla pozostałych pomieszczeń pracy zasadą jest co najmniej 14 °C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Zawsze trzeba również zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju pracy i wysiłku.
Czy 28 °C oznacza obowiązek przerwania pracy?
Do 10 stycznia 2027 r. wartość 28 °C nie jest ogólnym ustawowym progiem przerwania pracy dorosłych, lecz uruchamia obowiązek zapewnienia napojów profilaktycznych przy spełnieniu warunków przepisu. Od 11 stycznia 2027 r. nowe rozporządzenie wprowadza odrębne maksima: 35 °C w pomieszczeniu i 32 °C przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni, z ustawowymi wyjątkami.
Na jakiej wysokości mierzyć temperaturę w miejscu pracy?
Przepisy ogólne nie wskazują jednej uniwersalnej wysokości dla każdego stanowiska. Punkt powinien reprezentować strefę przebywania pracownika, jego pozycję i oceniane oddziaływanie. W razie dużej hali, różnych poziomów pracy lub lokalnych źródeł wykonuje się kilka uzasadnionych punktów i opisuje ich położenie w protokole.
Czy termometr bez świadectwa wzorcowania wystarczy?
Do orientacyjnej kontroli może wystarczyć sprawny przyrząd o znanej specyfikacji. Gdy wynik ma potwierdzać zgodność, rozstrzygać spór albo dokumentować ocenę ryzyka, identyfikowalność pomiarowa staje się istotna. Warto użyć przyrządu ze sprawdzonym statusem wzorcowania i zachować jego identyfikację razem z protokołem.
Czy termohigrometr wystarczy podczas upału w zakładzie?
Daje temperaturę i wilgotność, więc jest dobrym narzędziem do kontroli wstępnej. Nie opisuje jednak promieniowania cieplnego, wydatku energetycznego pracy, odzieży ani pełnego wpływu ruchu powietrza. Przy gorącym procesie, dużym wysiłku lub środkach ochrony potrzebna może być specjalistyczna ocena mikroklimatu.
Źródła
Dokumenty wykorzystane do weryfikacji informacji przedstawionych w materiale.
World Health Organization, 2009
WHO wykorzystano wyłącznie do tematów wilgoci i mikroklimatu; progi innych parametrów wymagają odrębnych podstaw.
U.S. Environmental Protection Agency, 2008
EPA wykorzystano do kolejności działań po wykryciu zawilgocenia.
JCGM / BIPM, 2012
VIM wykorzystano do wymogu odtwarzalności wyniku.
Dobór przyrządu
Dobierz przyrząd do tego zadania
Termometry
Przyrządy do punktowych i porównawczych pomiarów temperatury w strefie pracy.
Higrometry i termohigrometry
Jednoczesny pomiar temperatury oraz wilgotności daje szerszy kontekst warunków w pomieszczeniu.
- Opisz proces — zakres, dokładność i wymagania dokumentacji
- Dobieramy przyrząd, rejestrator albo system monitoringu
- Domawiasz wzorcowanie i wsparcie wdrożenia
Dobierz przyrząd do kontroli stanowiska
Opisz rodzaj pracy, warunki i cel dokumentacji — pomożemy dobrać termometr, termohigrometr albo rejestrator.
Z tego samego tematu
Czytaj dalej
Natężenie oświetlenia na stanowisku pracy — ile luksów wymaga norma i jak mierzyć luksomierzem
Natężenie oświetlenia na stanowisku pracy w praktyce: od wyboru metody i ustawień po interpretację wyniku oraz dobór kompletnego wyposażenia.
Pomiar CO2 w pomieszczeniach — ile to za dużo i jak mierzyć stężenie dwutlenku węgla
Pomiar CO2 w pomieszczeniach krok po kroku. Sprawdź, jak dobrać przyrząd, przygotować pomiar, uniknąć błędów i udokumentować wynik.
Jaka wilgotność powinna być w mieszkaniu — wartości dla zdrowia, budynku i pory roku
Jaka wilgotność powinna być w mieszkaniu zimą i latem? Wyjaśniamy zakres 30–50 %, wpływ temperatury, poprawny pomiar i reakcję na zbyt suche lub wilgotne powietrze.