Fotometry i kolorymetry

Fotometry — stężenie odczytane z barwy reakcji

Fotometr mierzy, ile światła pochłania próbka po dodaniu odczynnika. Intensywność zabarwienia jest proporcjonalna do stężenia oznaczanej substancji, więc przyrząd przelicza pochłanianie wprost na miligramy na litr — bez miareczkowania i bez subiektywnego porównywania kolorów ze skalą wzorcową.

Typowe oznaczenia

• Chlor wolny i całkowity — nadzór nad dezynfekcją wody basenowej i wodociągowej.
• Amoniak i azotany — kontrola oczyszczalni, hodowli i wód powierzchniowych.
• Żelazo i mangan — ocena skuteczności odżelaziania w uzdatnianiu wody.
• Fosforany — kontrola procesów strącania i ryzyka zakwitów.
• Chlorki i twardość — parametry eksploatacyjne w instalacjach grzewczych i chłodniczych.

Warunki wiarygodnego oznaczenia

• Zerowanie na próbce — punktem odniesienia jest badana woda bez odczynnika, nie woda destylowana.
• Dokładny czas reakcji — barwa narasta i zanika; odczyt poza oknem czasowym zaniża lub zawyża wynik.
• Czystość kuwety — rysy, osad i odciski palców zmieniają pochłanianie tak samo jak stężenie.
• Świeże odczynniki — przeterminowane dają wyniki zaniżone; datę warto notować przy otwarciu opakowania.
• Zakres metody — próbkę o zbyt wysokim stężeniu trzeba rozcieńczyć i uwzględnić krotność w wyniku.

Fotometr jedno- czy wieloparametrowy

Przyrząd dedykowany jednemu oznaczeniu jest prostszy w obsłudze i tańszy, więc sprawdza się tam, gdzie kontroluje się jeden wskaźnik — na przykład chlor na basenie. Fotometr z zestawem programów obsłuży kilkanaście oznaczeń, ale wymaga utrzymywania zapasu różnych odczynników i większej dyscypliny w prowadzeniu procedur.