Defektoskop PCE-FD 20, pasmo 1 ... 10 MHz

Pęknięcie ukryte w materiale zdradza echo — PCE-FD 20 wysyła impuls ultradźwiękowy i mierzy czas jego powrotu, pracując w paśmie 1 ... 10 MHz. Prędkość dźwięku ustawia się w zakresie 1000 ... 9999 m/s, co pozwala dopasować przyrząd do stali, aluminium albo tworzywa i przeliczyć echo na rzeczywiste położenie wady. Zakres wzmocnienia sięga 125 dB, a podwójna bramka sama ostrzega o sygnale przekraczającym ustawiony próg, więc operator nie musi bez przerwy wpatrywać się w przebieg. W zestawie są dwie sondy — prosta 90° oraz skośna 45° — z kablem o długości 1,5 m; skośna wchodzi tam, gdzie do spoiny nie da się przyłożyć głowicy prostopadle.

Uśrednianie z 1 ... 16 pomiarów wygładza obraz przy szumiącej strukturze materiału. Wyniki przenosi się do komputera złączem USB wraz z dołączonym oprogramowaniem. Przyrząd waży 250 g bez baterii, mierzy 80 x 162 x 35 mm, zasila się z trzech baterii AA 1,5 V albo z sieci 100 ... 250 V AC, a przebieg pokazuje ekran 48 x 74 mm. Badanie ultradźwiękowe niczego nie uszkadza, ale wymaga przygotowania i wprawy. Powierzchnia musi być oczyszczona, a między głowicą a materiałem trzeba nanieść ośrodek sprzęgający, bo warstwa powietrza praktycznie nie przepuszcza fali.

Przyrząd nastraja się na znanym elemencie wzorcowym: dopiero po ustawieniu prędkości dźwięku, opóźnienia sondy i wzmocnienia obraz echa odpowiada rzeczywistej geometrii wady. Poza wykrywaniem nieciągłości ten sam przyrząd zmierzy grubość ścianki przy dostępie z jednej strony — to typowe zadanie przy ocenie ubytków korozyjnych w rurociągach i zbiornikach. Wzmocnienie zmienne w czasie, z piętnastoma punktami kontrolnymi, wyrównuje spadek amplitudy ech powracających z większej głębokości, dzięki czemu wada leżąca głęboko nie ginie przy porównaniu z tą tuż pod powierzchnią.

Przebiegi i wyniki przenosi się do komputera złączem USB, korzystając z dołączonego oprogramowania; to podstawa dokumentacji badania. Zasilanie bateryjne pozwala pracować w terenie, a gniazdo sieciowe obsługuje dłuższe badania warsztatowe. Trzeba powiedzieć wprost: sam przyrząd nie zastąpi kwalifikacji. Interpretacja obrazu echa, dobór sondy i ocena wykrytej nieciągłości należą do operatora badań nieniszczących, a wynik nabiera wartości dopiero w rękach osoby przeszkolonej w tej metodzie.